Từ đề Toán 2026: năm thay đổi nhỏ trong cách ôn thi của bạn

Từ đề Toán tốt nghiệp THPT 2026, năm thay đổi nhỏ trong cách ôn: tự hỏi bước ẩn, quen bối cảnh, đọc bảng, xét từng ý, giữ nền chắc.

Quản trị viên

07 tháng 10, 2026· 7 phút đọc

Chia sẻ

Nghe đồn đề năm nay "khác kiểu", trong khi bạn đã ôn khá nhiều, làm cũng khá nhiều đề rồi. Vậy có phải đổi hết cách ôn không? Không đâu, chỉ cần thêm vài thói quen.

Nói trước cho nhanh

Đọc đề Toán tốt nghiệp THPT 2026 (mã 0101), chúng tôi thấy năm chỗ mà cách ôn quen tay có thể chưa chạm tới: (1) tự hỏi đề không nói bước nào, (2) quen với bối cảnh và đơn vị, (3) đọc bảng và hình thay vì đoán, (4) xét từng ý Đúng/Sai như một bài nhỏ và giữ số đầy đủ, (5) vẫn giữ phần nền thật chắc. Năm điều này là đề xuất của chúng tôi, rút ra từ việc đọc đề năm nay, không thay được lời khuyên của thầy cô, người hiểu lớp và trình độ của bạn.

Năm thay đổi, mỗi thay đổi gắn với một câu của đề

1. Trước khi tính, hỏi: "đề không nói bước nào?" Lấy câu III.2. Đề chỉ viết "hiệu hai số khác nhau cùng hàng không chia hết cho 5", chỉ thế thôi. Muốn đi tiếp, bạn phải tự đổi điều kiện đó thành "các số cùng số dư khi chia cho 5 thì không được nằm chung hàng", và chẳng ai gợi ý chuyện đó cho bạn. Câu III.4 cũng vậy, cái ý "có đúng ba hình vuông rời nhau" đâu có trong đề. Nên trước khi lao vào tính, thử dừng vài giây mà hỏi: mình đang phải tự thêm cái gì vào đề này? Còn nếu muốn biết mình thiếu bước này hay thiếu kiến thức, cách tự kiểm nằm ở Làm sai một câu Toán: bạn thiếu kiến thức hay thiếu tư duy?.

2. Quen với bối cảnh và đổi đơn vị. Theo cách đếm của chúng tôi, 7 trên 10 câu phần II và III có bối cảnh đời sống: sàng lọc bệnh, năng lượng mặt trời, máy bay không người lái, bóng đèn, lợi nhuận. Câu II.4 cho biết 1 đơn vị toạ độ ứng với 10 mét rồi hỏi khoảng cách đến vành đai bằng mét; câu II.3 thì dùng năng lượng tính bằng kWh. Làm đề dài thì ngay lần đọc đầu, gạch dưới đơn vị và tên đại lượng, rồi nhớ viết đơn vị cạnh kết quả cuối.

3. Đọc bảng và hình cũng là một kỹ năng riêng. Cả đề có 7 câu kèm hình hoặc bảng. Ở I.10, bảng biến thiên cho cả tiệm cận đứng (chỗ vạch kép) lẫn giá trị ở hai đầu, và các phương án nhiễu thì hoán đổi đúng những con số có trong bảng. Ở I.12, bảng tần số ghép nhóm chỉ "đọc" được khi bạn cộng dồn. Nên dành vài buổi luyện riêng việc đọc dữ liệu, đừng chỉ luyện công thức.

4. Mỗi ý Đúng/Sai là một bài nhỏ, và giữ số đầy đủ khi sát ngưỡng. Phần II có 16 ý. Ở II.1, hai ý cùng tử số 8900 nhưng khác mẫu (9000 và 9200); ở II.2 d), $\tfrac{37}{3}$ là giá trị thật, nhưng là của cực đại chứ không phải cực tiểu. Có ý còn sát ngưỡng: giá trị đúng ở II.3 c) là 20,7 trong khi mốc đề đặt là 20,6. Vậy nên làm từng ý độc lập, viết con số ra rồi mới kết luận, và đừng làm tròn sớm. Hai câu III.1 và III.3 còn nói thẳng là làm tròn kết quả cuối, không làm tròn phép tính trung gian. Chuyện chia thời gian cho các phần này có ở Làm bài Toán 2026 trong 90 phút: một chiến lược đề xuất, và những điều chúng tôi chưa biết.

5. Giữ phần nền thật chắc. Theo cách đếm của chúng tôi, 8 trên 12 câu phần I chỉ cần một hoặc hai bước: $u_2=u_1+d$ (I.1), hiệu toạ độ (I.5), đạo hàm của $4x^3$ (I.9). Đề không in thang điểm từng câu nên khó nói bao nhiêu điểm nằm ở phần này. Nhưng làm nền càng nhanh, càng chắc thì càng dư thời gian cho những câu phải dựng bài. Đừng nghĩ "câu dễ thì chắc ổn", vì câu nhận biết cũng có bẫy: I.4 nhiều bạn dễ quên trừ 1 sau khi viết $x-1=3^1$ , I.11 dễ nhầm $q^n$ với $q^{n-1}$ (đây là suy đoán của chúng tôi về lỗi hay gặp).

Nếu muốn biết nên ôn chương nào trước, xem Bản đồ ôn thi Toán: học gì trước, học sâu đến đâu. Còn đang phân vân giữa ôn theo chương và ôn theo năng lực thì xem Ôn thi Toán theo chương hay theo năng lực? Đáp án là cả hai, nhưng theo thứ tự.

Làm mẫu một lần: thay đổi số 3 trên câu I.12

Khảo sát thời gian học trực tuyến trong một ngày (phút) của 42 học sinh, bảng tần số ghép nhóm: $[10;20)$ : 4; $[20;30)$ : 8; $[30;40)$ : 14; $[40;50)$ : 7; $[50;60)$ : 4; $[60;70)$ : 5. Trung vị thuộc nhóm nào?

Cách làm chắc tay. Có 42 giá trị nên vị trí giữa nằm giữa giá trị thứ 21 và thứ 22. Cộng dồn tần số: 4, 12, 26, 33, 37, 42. Giá trị thứ 21 và 22 đều rơi vào khoảng từ vị trí 13 đến 26, tức nhóm $[30;40)$ .

Chỗ hay nghĩ sai. Một là chọn nhóm có tần số lớn nhất. Bảng này cách đó ra đúng $[30;40)$ , nhưng chỉ là trùng hợp, và bạn nào làm đúng nhờ trực giác sẽ không biết mình vừa gặp may. Hai là lấy nhóm "nằm giữa" của bảng (bảng có 6 nhóm nên dễ chọn nhóm thứ ba hoặc thứ tư) mà không kiểm tra. Ba là cộng nhầm một tần số, thế là mốc 21 rơi sang nhóm bên cạnh.

Cái cần đổi là thói quen: đừng đoán, cộng dồn rồi so với vị trí giữa.

Lỗi thường gặp khi đổi cách ôn

Đổi quá nhiều cùng lúc. Mỗi tuần chọn một thay đổi để tập thôi, không cần làm cả năm thứ ngay.
Bỏ luyện công thức vì nghĩ đề "toàn bối cảnh". Theo cách đếm của chúng tôi, phần I vẫn chiếm 12 trong 22 câu.
Chỉ đọc lời giải mà không tự làm. Hiểu lời giải chưa chắc đã tự dựng được bước đầu.

Tự làm

Bảng tần số ghép nhóm thời gian đọc sách mỗi ngày (phút) của 50 học sinh: $[0;10)$ : 6; $[10;20)$ : 14; $[20;30)$ : 8; $[30;40)$ : 9; $[40;50)$ : 7; $[50;60)$ : 6. Nhóm nào chứa trung vị?

Gợi ý: đừng chọn theo nhóm có tần số lớn nhất, hãy cộng dồn.

Đáp án: $[20;30)$ . Tần số cộng dồn: 6, 20, 28, 37, 44, 50. Với 50 giá trị, vị trí giữa nằm giữa giá trị thứ 25 và 26; mốc 20 chưa tới 25 nhưng 28 đã vượt, nên cả hai giá trị này thuộc nhóm $[20;30)$ . Nhóm có tần số lớn nhất là $[10;20)$ , tức là đoán theo tần số ở đây sẽ sai.