Làm bài Toán 2026 trong 90 phút: một chiến lược đề xuất, và những điều chúng tôi chưa biết

Gợi ý thứ tự làm, khi nào tạm bỏ câu, cách xử lý câu sát ngưỡng và quy tắc làm tròn cho đề Toán 2026, cùng điều chưa có dữ liệu.

Quản trị viên

07 tháng 10, 2026· 7 phút đọc

Chia sẻ

Hai mươi hai câu, chín mươi phút. Làm từ đầu đến cuối, hay nhảy cóc, hay kẹt ở câu nào thì bỏ? Chuyện này ai cũng nghĩ trước giờ thi. Bài này đưa ra một cách sắp xếp, và nói luôn chỗ nào chúng tôi chưa có dữ liệu.

Nói trước cho nhanh

Phần I cứ làm theo thứ tự cho gọn. Phần II và III thì làm từ câu ít bước đến câu nhiều bước. Đọc xong đề thì viết lại thành bảng rồi hãy tính, giữ nguyên số đến phép tính cuối, và chừa chỗ để kiểm lại. Đây là đề xuất của chúng tôi, dựa trên cấu trúc đề và số bước ước lượng; không phải chuẩn của cơ quan nào, và cũng không thay lời thầy cô, những người biết lớp bạn và trình độ của bạn.

Biết gì, chưa biết gì

Biết: đề có 22 câu (12 + 4 + 6), làm trong 90 phút. Chia đều ra thì khoảng 4,1 phút mỗi câu.
Biết (theo ước lượng của chúng tôi): số bước của từng câu. Đếm từ lời giải tham khảo, phần I chủ yếu 1 đến 3 bước; phần II và III chủ yếu 4 đến 7 bước.
Chưa biết: học sinh thật mất bao nhiêu phút cho từng câu. Dữ liệu này không có, nên bài không đưa số phút cho từng phần. Con số 4,1 chỉ là phép chia, đừng lấy làm thời gian nên dùng.
Cũng chưa biết: thang điểm từng câu, vì đề và lời giải kèm theo không in. Cho nên bài này không bàn chuyện "câu nào đáng bao nhiêu điểm".

Muốn có con số riêng của mình thì tự đo là đáng tin nhất: làm vài đề trọn bộ, ghi giờ xong mỗi phần, rồi dùng số đó thay cho số của bất kỳ ai.

Chiến lược đề xuất, từng bước

1. Lướt cả đề một lượt ngắn. Chưa phải làm. Chỉ để biết đề có những phần nào, câu nào có hình hoặc bảng (I.7, I.10, I.12, III.2 đến III.5). Lướt trước thì giữa chừng đỡ bị bất ngờ.

2. Phần I: làm lần lượt, câu nào dừng quá lâu thì đánh dấu. Theo cách phân loại của chúng tôi, 8 trong 12 câu ở mức nhận biết và chỉ một đến hai bước: I.1, I.5, I.9. Phần I chiếm 12/22 số câu nhưng chỉ khoảng một phần ba số bước ước lượng của cả đề (21 trên 73, và con số thực của phần II còn cao hơn vì ở đó chúng tôi chỉ đếm bước của ý nặng nhất). Nếu chia đều theo số câu thì phần I được khoảng 49 phút; đó chỉ là kết quả phép chia, không phải khuyến nghị. Phần I ít bước hơn, nhiều khả năng bạn không cần tới chừng đó; còn cần bao nhiêu thì chúng tôi không có dữ liệu để nói.

3. Phần III: làm từ câu ít bước đến câu nhiều bước. Theo số bước ước lượng: III.5 (3 bước), III.6 (4 bước), III.1 (5), III.3 (6), rồi III.2 và III.4 (7). Đề in theo thứ tự, nhưng bạn nhảy được. Làm vậy để mấy câu nhiều bước khỏi ngốn hết thời gian lúc bạn còn tỉnh táo. Số bước chỉ là ước lượng của chúng tôi thôi; câu nào với bạn "nhẹ" hơn thì cứ theo cảm nhận của bạn.

4. Phần II: làm từng ý, ý dễ trước. Mỗi câu bốn ý, độ khó đi lên dần: ở II.4, ý a) chỉ khoảng một bước còn ý c), d) tới năm, sáu bước. Cứ làm ý nhanh trước, ý nặng để quay lại sau. Đề không in thang điểm nên chúng tôi không nói gì về chuyện bỏ một ý thì mất bao nhiêu.

5. Khi nào tạm bỏ một câu. Chúng tôi không đưa mốc phút. Thay vào đó là một dấu hiệu: viết lại đề rồi, gọi được tên "mình cần tính cái gì" (xem Làm sai một câu Toán: bạn thiếu kiến thức hay thiếu tư duy?) mà vẫn chưa ra bước đầu thì đánh dấu, sang câu khác. Quay lại sau, đầu óc đã nghỉ một nhịp. Còn mốc thời gian cụ thể thì nên tự đặt, sau vài lần luyện đề.

6. Đọc đề phần II và III: viết lại thành bảng. Bốn con số của câu II.1 (700, 300, 100, 8900) khó nhớ cùng lúc, nhưng xếp thành bảng hai chiều thì bốn ô với hai tổng hàng nhìn là thấy. Câu III.5 cũng vậy: bảng đơn giá và số kg biến thành hệ phương trình. Vẽ bảng mất chút thời gian, bù lại khỏi đọc đề đi đọc lại. Có đáng hay không, bạn nên tự đo.

7. Sát ngưỡng và làm tròn. Ở II.3 c), giá trị thật là 20,7 mà đề đặt mốc 20,6; ở II.1 d), 0,967 so với 0,95. Chênh nhỏ như thế thì sai số tính toán cũng đủ làm đổi đáp án. Ở III.1 và III.3, đề yêu cầu làm tròn kết quả cuối đến hàng phần trăm và không làm tròn phép tính trung gian. Cách làm: lưu kết quả trung gian vào bộ nhớ máy tính (hoặc giữ nguyên phân số, căn thức), đến dòng cuối mới làm tròn.

8. Kiểm tra cuối. Thời gian còn lại, soát mấy chỗ phân tích đề cho thấy dễ nhầm (cái này là chúng tôi suy đoán): chiều của điều kiện, cực đại hay cực tiểu, hướng của vectơ, đơn vị, và đáp án phần III có đúng số chữ số thập phân đề yêu cầu không.

Làm mẫu một lần: quy tắc "không làm tròn trung gian"

Một người gửi tiết kiệm 150 triệu đồng, lãi suất 0,45% mỗi tháng, lãi nhập vào vốn sau mỗi tháng. Hỏi sau 30 tháng, số tiền cả vốn lẫn lãi là bao nhiêu triệu đồng? (làm tròn đến hàng phần trăm, không làm tròn phép tính trung gian)

Cách làm. Số tiền là $150\cdot(1+0{,}0045)^{30}$ . Tính $1{,}0045^{30}\approx1{,}14419\ldots$ rồi nhân 150, được $171{,}6285\ldots$ . Làm tròn ở cuối: 171,63 triệu đồng.

Chỗ hay nghĩ sai. Tính $1{,}0045^{30}$ xong ghi gọn thành $1{,}144$ , nhân 150 được $171{,}6$ , rồi thành "171,60". Mới bớt vài chữ số ở bước giữa mà kết quả đã lệch $0{,}03$ triệu đồng, sai ngay hàng phần trăm. Làm tròn còn gắt hơn, $1{,}14$ , thì ra $171{,}00$ . Đề dặn không làm tròn trung gian chính vì thế.

Mấy lỗi hay gặp

Dồn hết thời gian vào một câu khó vì "sắp ra rồi". Dấu hiệu ở bước 5 giúp bạn quyết định bình tĩnh hơn.
Làm tròn sớm ở III.1 và III.3, rồi ra số lệch ở hàng phần trăm.
Đọc lướt phần II và quên điều kiện trong câu dẫn, trong khi mỗi ý lại có thêm điều kiện riêng.
Hết giờ không kịp kiểm. Mỗi lần luyện đề nên tập trọn cả bước kiểm, kể cả khi đang chạy theo giờ.

Tự làm

Một quả bóng thả rơi từ độ cao 8 m xuống đất. Mỗi lần chạm đất, bóng nảy lên đến độ cao bằng 75% độ cao của lần rơi trước. Tính tổng quãng đường bóng đã đi được tính đến lúc chạm đất lần thứ năm (làm tròn đến hàng phần trăm, đơn vị mét).

Gợi ý bước ẩn: mỗi lần nảy, bóng đi lên rồi lại đi xuống; viết các độ cao ra một bảng trước khi cộng.

Đáp án: 40,81. Độ cao đạt được sau các lần nảy thứ 1 đến 4: 6; 4,5; 3,375; 2,53125 (m). Quãng đường: lần rơi đầu 8 m, rồi mỗi độ cao trên đi lên một lần và đi xuống một lần, tức $8+2(6+4{,}5+3{,}375+2{,}53125)=8+2\cdot16{,}40625=40{,}8125$ , làm tròn 40,81. Quên nhân đôi thì sẽ ra $24{,}40625$ .