Ôn thi Toán theo chương hay theo năng lực? Đáp án là cả hai, nhưng theo thứ tự

Sách mở ra có hai lối ôn: cứ từng chương mà đi từ đầu đến cuối, hoặc luyện theo "kiểu bài" mà đề hay hỏi. Thầy cô thì mỗi người khuyên một kiểu. Vậy rốt cuộc nên theo lối nào?

Nói trước cho nhanh

Ôn theo chương để có nền, rồi chuyển sang ôn theo năng lực để luyện phần phân hoá. Theo cách đọc của chúng tôi, đề Toán tốt nghiệp THPT 2026 có hai tầng: phần I chủ yếu thử kỹ thuật theo từng chương, còn phần II và III thử khả năng tự dựng bài toán từ một tình huống. Mỗi tầng hợp với một lối ôn. Đây là đề xuất của chúng tôi, rút từ việc phân tích đề năm nay, không thay được lời khuyên của thầy cô, người biết lớp và trình độ của bạn.

Hai cách ôn: ưu và nhược

	Ôn theo chương	Ôn theo năng lực
Là gì	Học lần lượt: đạo hàm, nguyên hàm, Oxyz, xác suất...	Luyện theo việc cần làm: đọc bảng số liệu, dựng mô hình, đổi điều kiện sang dạng khác
Mạnh ở	Lấp lỗ hổng kiến thức; dễ lập kế hoạch	Chuẩn bị cho câu có bối cảnh lạ; nối nhiều chương
Yếu ở	Học xong chương vẫn lúng túng khi đề trộn chương hoặc giấu bước đầu	Nếu chưa vững nền sẽ không biết lấy gì ra mà dựng
Hợp với	Giai đoạn đầu hoặc chủ đề còn yếu	Giai đoạn sau, khi đã làm được câu cơ bản

Vì sao đề 2026 cần cả hai

Theo cách đếm của chúng tôi, 8 trên 12 câu phần I ở mức nhận biết, ví dụ $u_2=u_1+d$ (I.1), hiệu toạ độ hai điểm (I.5), đạo hàm của $4x^3$ (I.9). Mấy câu này trải đều nhiều chương, nên ôn theo chương là đường nhanh nhất để chắc chúng.

Sang phần II, III thì nhiều câu giấu một bước mà đề không nói. Câu III.2 bắt đổi "hiệu không chia hết cho 5" thành điều kiện về số dư. Câu III.4 bắt nhận ra có ba hình vuông rời nhau. Câu II.4 bắt đổi đơn vị rồi mới tính khoảng cách đến đường tròn. Mấy kỹ năng này không của riêng chương nào: đổi điều kiện sang dạng khác, tự lập bảng, tự dựng mô hình toạ độ. Học theo chương không chạm tới được, vì sách chương nào cũng đưa sẵn bước đầu cho bạn.

Lộ trình đề xuất: ba giai đoạn

Giai đoạn 1: Nền theo chương. Chọn những chủ đề bạn còn yếu. Mỗi chủ đề làm đến khi tự giải được các câu một đến hai bước (kiểu I.1, I.5, I.9). Coi là xong khi làm đúng ít nhất 8 trên 10 câu cơ bản của chủ đề mà không nhìn lời giải.

Giai đoạn 2: Năng lực theo "việc phải làm". Xếp bài theo việc, đừng xếp theo chương. Ba nhóm gợi ý, rút từ đề:

• Tự lập bảng hoặc hệ từ đề bài (II.1, III.5).
• Đổi điều kiện sang dạng dễ xử lý hơn (III.2: chia hết → số dư).
• Dựng mô hình toạ độ hoặc hàm số từ tình huống (II.4, III.6). Mỗi buổi chọn một nhóm, làm 4 đến 5 câu rút từ các chương khác nhau.

Giai đoạn 3: Luyện đề và phân tích lỗi. Làm nguyên bộ đề trong thời gian thật, rồi dùng sổ lỗi chia chỗ sai thành hai loại: thiếu kiến thức (quay về giai đoạn 1) hay thiếu bước dựng bài (quay về giai đoạn 2). Cách chẩn đoán xem ở Làm sai một câu Toán: bạn thiếu kiến thức hay thiếu tư duy?.

Mỗi giai đoạn nên dành bao nhiêu phần trăm thời gian thì chúng tôi không đưa con số. Nó tuỳ điểm xuất phát của từng bạn, và chúng tôi chưa có dữ liệu để khuyên một con số nào.

Làm mẫu một lần: một câu thuộc nhóm "tự lập hệ"

Một cửa hàng bán ba loại trái cây: táo, cam, xoài với đơn giá theo ki-lô-gam không đổi. Ngày thứ nhất khách mua 2 kg táo, 3 kg cam, 1 kg xoài hết 230 nghìn đồng. Ngày thứ hai mua 1 kg táo, 2 kg cam, 3 kg xoài hết 280 nghìn đồng. Ngày thứ ba mua 3 kg táo, 1 kg cam, 2 kg xoài hết 270 nghìn đồng. Hỏi mua 2 kg mỗi loại hết bao nhiêu nghìn đồng?

Ôn theo chương thì giải hệ ba phương trình ba ẩn bằng thế hoặc cộng đại số, ra táo 40, cam 30, xoài 60, rồi tính $2\cdot(40+30+60)=260$.

Ôn theo năng lực thì nhìn trước khi tính: câu hỏi cần $a+b+c$, mà cộng ba phương trình lại được $6(a+b+c)=780$, tức $a+b+c=130$. Gấp đôi lên là 260, khỏi cần giải ra từng ẩn.

Đáp án: 260 nghìn đồng. Hai cách ra cùng kết quả. Khác nhau ở chỗ cách thứ hai nhìn ra đề đang hỏi đại lượng gì trước khi xắn tay vào giải, và đó chính là thói quen mà ôn theo năng lực rèn cho bạn.

Lỗi thường gặp

• Nhảy sang ôn theo năng lực khi chưa vững nền. Làm câu có bối cảnh khi công thức còn yếu thì chỉ thêm nản.
• Ôn mãi theo chương. Chương nào cũng "xong" mà gặp đề trộn vẫn vấp: đó là dấu hiệu nên sang giai đoạn 2.
• Chia nhóm theo "dạng" quá hẹp. Có tới 40 dạng phải nhớ thì bạn đang học thuộc dạng, chưa phải rèn năng lực. Chia theo việc phải làm thì chỉ cần vài nhóm.

Tự làm

Lấy 10 câu bạn sai gần nhất, ghi mỗi câu vào một trong hai cột: cần ôn lại chương hoặc cần luyện việc phải làm. Cột thứ nhất nhiều hơn thì ở lại giai đoạn 1; cột thứ hai nhiều hơn thì bắt đầu giai đoạn 2.

Muốn có thêm câu để luyện: Đề Toán tốt nghiệp THPT 2026, mã đề 0101

Đọc tiếp

• Bài tổng hợp phân tích đề: Đề thi Toán tốt nghiệp THPT 2026: cái khó không nằm ở công thức, mà ở bước đề không nói ra
• Bài liên quan: Làm sai một câu Toán: bạn thiếu kiến thức hay thiếu tư duy?