Trong hộp thoại in, chọn Lưu thành PDF ở mục Máy in.
Sinh học 12 — Đề thi tốt nghiệp THPT 2026 (Mã đề 0430)
Sinh học
Cho các nhóm phân loại sau: (1) Bò sát; (2) Cá; (3) Thú. Trật tự nào sau đây phù hợp với sự xuất hiện của các nhóm này trên Trái Đất?
- A.
(1) → (2) → (3).
- B.
(1) → (3) → (2).
- C.
(2) → (1) → (3).
- D.
(3) → (2) → (1).
Ở một sinh vật nhân sơ, đoạn trình tự DNA chứa gene hmt được mô tả sau đây.
Biết rằng, trình tự nucleotide từ 171 đến 189 mang codon mở đầu của gene; trình tự nucleotide từ 1 đến 2026 chỉ tồn tại một codon kết thúc; các amino acid (dạng viết tắt A, H, P, Y) được mã hóa bởi các codon tương ứng: A: 5’GCA3’; H: 5’CAC3’; P: 5’CCU3’; Y: 5’UAC3’. Chuỗi polypeptide hoàn chỉnh là sản phẩm của quá trình dịch mã đã được cắt bỏ amino acid mở đầu. Nhận định nào sau đây là sai?
- A.
Chuỗi polypeptide hoàn chỉnh do gene hmt mã hóa có 620 amino acid.
- B.
Trình tự 5 amino acid được mã hóa bởi các codon liền kề sau codon mở đầu là HAPPY.
- C.
Ở vị trí nucleotide 192, đột biến thay thế cặp C-G thành cặp G-C làm xuất hiện codon kết thúc sớm.
- D.
Mạch 2 của gene hmt được sử dụng làm khuôn để tổng hợp phân tử mRNA.
Trong công nghệ sản xuất enzyme, enzyme cellulase (được thu nhận từ một số loài vi nấm) thủy phân loại cơ chất nào sau đây?
- A.
Lipid.
- B.
Protein.
- C.
Tinh bột.
- D.
Cellulose.
Biện pháp nào sau đây có vai trò bảo vệ đa dạng sinh học trong hệ sinh thái?
- A.
Trồng rừng phòng hộ đầu nguồn để bảo vệ đất.
- B.
Chặt, đốt rừng tự nhiên để làm nương (rẫy).
- C.
Khai thác quá mức san hô để làm đồ mĩ nghệ.
- D.
Khai thác cạn kiệt thủy sản để làm thực phẩm.
Ở loài chim Z, carotenoid có vai trò quan trọng trong việc tạo màu sắc mỏ và tham gia đáp ứng miễn dịch. Loài này không tự tổng hợp carotenoid mà phải nhận từ thức ăn, lượng sản phẩm chuyển hóa từ carotenoid được tích tụ trong lớp sừng tạo nên màu đỏ của mỏ chim. Trong một quần thể, hai nhóm chim trống được cho ăn hai loại thức ăn khác nhau: nhóm ĐC ăn thức ăn tiêu chuẩn; nhóm TN ăn thức ăn tiêu chuẩn có bổ sung carotenoid; các điều kiện khác của thí nghiệm là như nhau. Sau 1 tháng cho ăn, nhóm TN có mỏ đỏ đậm, nhóm ĐC có mỏ đỏ nhạt. Kết quả về đáp ứng miễn dịch và tỉ lệ kết cặp với chim mái của hai nhóm được thể hiện như hình bên. Nhận định nào sau đây là đúng?
- A.
Ở chim trống, tỉ lệ kết cặp với chim mái tỉ lệ nghịch với khả năng đáp ứng miễn dịch của cơ thể.
- B.
Ở chim trống của nhóm TN, carotenoid chỉ được sử dụng cho quá trình chuyển hóa để tạo màu đỏ của mỏ mà không tham gia đáp ứng miễn dịch.
- C.
Tỉ lệ kết cặp với chim mái của chim trống ở nhóm TN thấp hơn so với ở nhóm ĐC.
- D.
Khi mỏ đỏ đậm của chim trống là tín hiệu để kết cặp, chim mái sẽ chọn được chim trống thuộc nhóm có đáp ứng miễn dịch cao hơn.
Ở tế bào nhân thực, chuỗi truyền electron của quá trình hô hấp tế bào (phân giải hiếu khí) xảy ra ở bào quan nào sau đây?
- A.
Không bào.
- B.
Lưới nội chất.
- C.
Ribosome.
- D.
Ti thể.
Trong tự nhiên, rệp là một trong những loại thức ăn của kiến vàng. Kiến vàng và rệp có mối quan hệ sinh thái nào sau đây?
- A.
Hợp tác.
- B.
Sinh vật ăn sinh vật.
- C.
Ức chế - cảm nhiễm.
- D.
Hội sinh.
Ở động vật có tim 4 ngăn, máu từ tĩnh mạch chủ về ngăn nào của tim?
- A.
Tâm nhĩ phải.
- B.
Tâm thất trái.
- C.
Tâm thất phải.
- D.
Tâm nhĩ trái.
Hình bên thể hiện sự biến động sinh khối cỏ và nhiệt độ trung bình của mùa hè hằng năm trên một đồng cỏ ôn đới. Biết rằng, nhiệt độ cao gây hạn hán. Nhận định nào sau đây là đúng?
- A.
Sau năm 2024, nếu nhiệt độ có xu hướng tăng thì những giống cỏ có khoảng thuận lợi về nhiệt độ 18°C - 21°C sẽ sinh trưởng tốt ở đồng cỏ này.
- B.
Tổng sinh khối cỏ trong mùa hè ở giai đoạn từ năm 1984 đến năm 1994 cao hơn so với giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2024.
- C.
Trong các mùa hè từ năm 1994 đến năm 2014, sinh khối cỏ tỉ lệ thuận với nhiệt độ trung bình.
- D.
Sinh khối động vật ăn cỏ trên đồng cỏ này có xu hướng tăng khi nhiệt độ trung bình mùa hè tăng.
Hình bên mô phỏng cơ chế điều hòa cân bằng nội môi ở người khi áp suất thẩm thấu máu thay đổi. Nhận định nào sau đây là sai?
- A.
Hormone ADH được tổng hợp ở vùng dưới đồi và dự trữ ở tuyến yên.
- B.
Hormone ADH kích thích tái hấp thụ nước ở thận, giúp cân bằng áp suất thẩm thấu máu.
- C.
Thận là một trong các cơ quan tham gia vào điều hòa áp suất thẩm thấu máu.
- D.
Tăng áp suất thẩm thấu máu sẽ làm giảm cảm giác khát nước.
Trình tự nucleotide của gene mã hóa albumin được sử dụng để xác định mối quan hệ họ hàng của báo, hổ và sư tử. Đây là ví dụ về bằng chứng tiến hóa nào?
- A.
Giải phẫu so sánh.
- B.
Tế bào học.
- C.
Hóa thạch.
- D.
Sinh học phân tử.
Một loại thuốc có khả năng ức chế quá trình nhân lên của virus được thử nghiệm trên một loài gia cầm. Hình bên thể hiện tỉ lệ virus kháng thuốc được ghi nhận trong 12 tuần tính từ khi cho gia cầm dùng thuốc. Nhận định nào sau đây là đúng?
- A.
Tỉ lệ virus kháng thuốc tăng nhanh nhất trong khoảng từ tuần 6 đến tuần 8.
- B.
Sau 1 tuần dùng thuốc, virus kháng thuốc bắt đầu xuất hiện.
- C.
Việc dùng thuốc đã tạo áp lực chọn lọc giữ lại các virus kháng thuốc.
- D.
Tại tuần thứ 2 dùng thuốc, tỉ lệ virus kháng thuốc là 75%.
Nhiều vi sinh vật sống gần Bắc cực sinh trưởng tốt ở khoảng nhiệt độ 0°C - 5°C, chúng thuộc nhóm sinh vật nào sau đây?
- A.
Ưa ấm.
- B.
Ưa nhiệt.
- C.
Ưa lạnh.
- D.
Ưa nhiệt cao.
Tôm càng xanh sống ở môi trường nào sau đây?
- A.
Môi trường đất.
- B.
Môi trường trên cạn.
- C.
Môi trường nước.
- D.
Môi trường sinh vật.
Ở người, quá trình biến đổi thức ăn thành các phân tử nhỏ, đơn giản thuộc giai đoạn nào sau đây của quá trình dinh dưỡng?
- A.
Lấy thức ăn.
- B.
Đồng hóa các chất.
- C.
Hấp thụ chất dinh dưỡng.
- D.
Tiêu hóa thức ăn.
Hình bên thể hiện cấu trúc của một gene trên NST X, không có allele tương ứng trên NST Y và mRNA ở hai giới (cái và đực) của một loài côn trùng. Biết rằng, hai bộ ba kết thúc TAG và TAA lần lượt nằm ở phía đầu tận cùng của exon E3 và E5; các thành phần khác (không được mô tả trên hình) của tiền mRNA hoặc mRNA trưởng thành ở hai giới là giống nhau; chuỗi polypeptide hoàn chỉnh là sản phẩm của quá trình dịch mã đã được cắt bỏ amino acid mở đầu; XX quy định giới tính cái, XY quy định giới tính đực.
- A)
Phân tử tiền mRNA ở giới cái dài hơn ở giới đực.
☐ Đúng ☐ Sai - B)
Phân tử mRNA trưởng thành ở giới cái và ở giới đực có trình tự nucleotide giống nhau.
☐ Đúng ☐ Sai - C)
Chuỗi polypeptide hoàn chỉnh ở giới cái nhiều hơn ở giới đực 102 amino acid.
☐ Đúng ☐ Sai - D)
Ở giới đực, đột biến thay thế cặp A-T thành cặp C-G làm bộ ba TAA biến đổi thành bộ ba TCA dẫn đến thay đổi chiều dài chuỗi polypeptide.
☐ Đúng ☐ Sai
Một thí nghiệm được thực hiện để tìm hiểu vai trò sinh thái của loài cá Lb trong một hồ nước ngọt. Môi trường tự nhiên của hồ này được thiết kế mô phỏng trong hai bể nuôi, mỗi bể có thể tích nước là 50 m³. Trong đó, bể ĐC: cấu trúc quần xã tương tự hồ nước ngọt (thành phần loài được xác định và thể hiện trong lưới thức ăn như hình bên); bể TN: loại bỏ cá Lb, thành phần còn lại được giữ nguyên như ở bể ĐC. Các điều kiện sinh thái khác ở hai bể là như nhau. Ở thời điểm tháng thứ 12 kể từ khi tiến hành thí nghiệm, thực vật phù du ở bể TN phát triển mạnh, gây ô nhiễm; kết quả thí nghiệm về đặc điểm quần xã ở hai bể được trình bày như bảng bên.
| Bể Đặc điểm quần xã | Bể ĐC | Bể TN |
|---|---|---|
| Sinh khối của sinh vật tiêu thụ bậc 1 (g/m³) | 12,4 | 3,9 |
| Số lượng cá Dᵢ trong bể (cá thể) | 23 | 208 |
- A)
Trong lưới thức ăn ở hình trên, giáp xác được xếp vào bậc dinh dưỡng cấp 3.
☐ Đúng ☐ Sai - B)
Kết quả thí nghiệm cho thấy cá Lb là loài chủ chốt trong hồ nước ngọt này.
☐ Đúng ☐ Sai - C)
Ở thời điểm tháng thứ 12, sinh khối của sinh vật tiêu thụ bậc 1 ở bể ĐC nhiều hơn so với ở bể TN là 8,5 g/m³.
☐ Đúng ☐ Sai - D)
Ở thời điểm tháng thứ 12, nồng độ oxygen hòa tan trong nước ở bể TN cao hơn so với ở bể ĐC.
☐ Đúng ☐ Sai
Chỉ số diện tích lá là tỉ lệ giữa tổng diện tích một mặt của các lá cây trên diện tích bề mặt đất mà cây che phủ. Chỉ số này có ảnh hưởng đến quang hợp và năng suất cây trồng. Một nghiên cứu được thực hiện để đánh giá ảnh hưởng của việc cung cấp nitrogen (N) tới chỉ số diện tích lá và trọng lượng tươi của củ ở cây khoai tây với hai mức bón phân: 200 kg N/ha (N cao), 100 kg N/ha (N thấp). Các điều kiện chăm sóc khác được thực hiện như nhau và theo yêu cầu của giống. Kết quả được thể hiện như hình bên.
- A)
Hàm lượng nitrogen cung cấp cho cây có ảnh hưởng đến chỉ số diện tích lá ở cây khoai tây.
☐ Đúng ☐ Sai - B)
Sự hình thành củ khoai tây khi bón phân ở mức N cao sớm hơn so với khi bón phân ở mức N thấp.
☐ Đúng ☐ Sai - C)
Trong khoảng ngày 0 - 30, cây khoai tây ưu tiên chất dinh dưỡng để tăng chỉ số diện tích lá.
☐ Đúng ☐ Sai - D)
Sau 70 ngày, nếu duy trì chỉ số diện tích lá ở giá trị 4,5 cho đến khi thu hoạch thì năng suất củ sẽ thấp hơn.
☐ Đúng ☐ Sai
Xem đáp án và làm bài trực tuyến tại grade.vn/de-thi/sinh-hoc-12-de-thi-tot-nghiep-thpt-2026-ma-de-0430-11035