Quy định mới về dạy thêm học thêm: những điều giáo viên buộc phải biết để tránh vi phạm

Phần lớn giáo viên vi phạm quy định về dạy thêm không phải vì cố tình. Họ vi phạm vì một chi tiết tưởng nhỏ: nhận dạy kèm cho một em trong chính lớp mình phụ trách, theo lời nhờ của phụ huynh, ở một trung tâm gần nhà. Không ép buộc ai, không gợi ý gì — nhưng đúng vào điều cấm.

Quy định dạy thêm học thêm hiện hành gồm hai văn bản đọc cùng nhau: Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT và Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều — có hiệu lực từ 15/5/2026. Bài này gom những lằn ranh mà giáo viên dễ bước qua nhất, kèm cách làm đúng cho từng trường hợp.

Trước hết: thế nào là "dạy thêm" theo quy định

Thông tư 19/2026 làm rõ một điều mà trước đây mỗi nơi hiểu một kiểu: quy định về dạy thêm chỉ áp dụng cho các môn học trong chương trình giáo dục phổ thông.

Những hoạt động sau không thuộc phạm vi điều chỉnh, mà theo quy định riêng:

• Nghệ thuật, thể dục thể thao
• Kỹ năng sống
• STEM / STEAM, kỹ năng số
• Hoạt động hướng nghiệp

Đây là điểm gỡ vướng thật sự. Trước đó, không ít câu lạc bộ vẽ, cờ vua hay lập trình trong trường bị xếp nhầm vào diện dạy thêm và phải dừng, dù bản chất khác hẳn.

Dạy thêm trong nhà trường: ba đối tượng, và không thu tiền

Đây là quy định bị hiểu sai nhiều nhất, nên cần nói thẳng: dạy thêm trong nhà trường không được thu tiền của học sinh.

Chỉ ba nhóm được tổ chức dạy thêm trong trường:

Nhóm	Điều kiện
Học sinh chưa đạt	Kết quả học tập môn đó ở học kỳ liền kề ở mức chưa đạt
Học sinh giỏi	Được nhà trường lựa chọn để bồi dưỡng
Học sinh cuối cấp	Tự nguyện đăng ký ôn thi tuyển sinh, ôn thi tốt nghiệp theo kế hoạch giáo dục của nhà trường

Thời lượng: mỗi môn không quá 02 tiết/tuần. Điểm mới của Thông tư 19/2026 là mức này có thể được vượt nếu Giám đốc Sở GD&ĐT chấp thuận theo đề nghị của hiệu trưởng, căn cứ nhu cầu thực tế — chủ yếu nhằm gỡ cho các lớp cuối cấp trong giai đoạn ôn thi.

Ba điều rút ra cho giáo viên:

• Được phân công dạy nhóm nào trong ba nhóm trên là nhiệm vụ chuyên môn, nhà trường chi trả theo quy định, không thu của học sinh.
• Danh sách học sinh chưa đạt phải dựa trên kết quả học kỳ liền kề, không dựa trên nhận định của giáo viên.
• Nhóm thứ ba phải tự nguyện đăng ký. Chỗ này là ranh giới giữa "tổ chức ôn thi" và "ép buộc học thêm".

Dạy thêm ngoài nhà trường: bốn điều kiện bắt buộc

1. Cơ sở phải đăng ký kinh doanh. Tổ chức hoặc cá nhân dạy thêm ngoài nhà trường có thu tiền đều phải đăng ký kinh doanh theo quy định. Dạy tại nhà, mở lớp nhỏ tại một phòng thuê, hay dạy trực tuyến có thu phí đều thuộc diện này.

2. Công khai đầy đủ thông tin. Thông tư 19/2026 siết yêu cầu này: cơ sở dạy thêm phải công khai và cập nhật thường xuyên môn học, thời lượng, địa điểm, hình thức, thời gian tổ chức, danh sách người dạy và mức thu tiền học thêm.

3. Giáo viên phải báo cáo hiệu trưởng. Đây là nghĩa vụ của cá nhân giáo viên, không phải của trung tâm. Nội dung báo cáo gồm: môn dạy, thời gian, địa điểm, hình thức — và điểm mới của Thông tư 19/2026: mối quan hệ của mình với cơ sở dạy thêm (là người góp vốn, người quản lý, hay chỉ là giáo viên được thuê).

4. Không dạy thêm có thu tiền đối với học sinh chính khoá của mình. Đây là lằn ranh quan trọng nhất, và là chỗ nhiều thầy cô bước qua mà không biết.

⚠️ Cấm ở đây là thu tiền, không phải là dạy. Thầy cô vẫn phụ đạo miễn phí cho học sinh lớp mình bình thường — đó là việc nên làm và không vi phạm gì.

Tình huống thường gặp: phụ huynh của một em trong lớp mình chủ nhiệm tha thiết nhờ kèm thêm, sẵn sàng trả phí. Câu trả lời đúng quy định là từ chối nhận phí từ chính em đó — có thể giới thiệu đồng nghiệp khác, hoặc nhận kèm miễn phí nếu thầy cô sắp xếp được. Việc phụ huynh tự nguyện không làm cho hành vi ấy hợp lệ.

Năm lằn ranh dễ bước qua nhất

Tình huống	Có vi phạm không
Dạy thêm có thu tiền cho học sinh đang dạy chính khoá ở lớp mình	Vi phạm, kể cả khi phụ huynh tự nguyện đề nghị
Dạy ở trung tâm có thu tiền nhưng chưa báo cáo hiệu trưởng	Vi phạm nghĩa vụ báo cáo
Gợi ý trong giờ học rằng "phần này sẽ học kỹ ở lớp ngoài"	Vi phạm — thuộc nhóm ép buộc học thêm dưới hình thức gián tiếp
Ra đề kiểm tra dựa trên nội dung chỉ dạy ở lớp thêm	Vi phạm, đồng thời sai nguyên tắc đánh giá
Phụ đạo miễn phí cho học sinh yếu của lớp mình	Không vi phạm

Ba dòng giữa đáng chú ý nhất vì chúng không liên quan đến tiền nong trực tiếp. Điều 11 Luật Nhà giáo (hiệu lực 01/01/2026) cấm ép buộc người học tham gia học thêm dưới mọi hình thức — và "mọi hình thức" bao gồm cả cách nói bóng gió trong giờ chính khoá.

Ai quản lý, và phản ánh ở đâu

Thông tư 19/2026 chuyển thẩm quyền quản lý dạy thêm từ Phòng GD&ĐT về Uỷ ban nhân dân cấp xã, đồng thời tăng vai trò giám sát của cấp tỉnh. Các Sở GD&ĐT phải duy trì đường dây nóng tiếp nhận phản ánh.

Với giáo viên, thay đổi này có hai hệ quả thực tế: thủ tục liên quan đến cơ sở dạy thêm xử lý ở cấp xã, và phản ánh của phụ huynh có thể đi thẳng lên tỉnh mà không qua trường.

Mức xử lý khi vi phạm

Tuỳ tính chất, vi phạm về dạy thêm có thể bị xử lý kỷ luật viên chức, xử phạt hành chính, hoặc bị yêu cầu hoàn trả khoản đã thu. Với giáo viên là đảng viên, hành vi ép buộc học sinh học thêm có thu tiền còn có thể bị xử lý theo Quy định 212-QĐ/TW về kỷ luật tổ chức đảng và đảng viên vi phạm, với hình thức đến mức cảnh cáo hoặc cách chức.

Điều đáng lưu ý là phần lớn vụ việc bị xử lý không bắt đầu từ thanh tra, mà từ một phản ánh của phụ huynh — thường sau khi con họ cảm thấy bị đối xử khác đi vì không đi học thêm.

Bảy câu hỏi thầy cô hay gặp nhất

Tôi dạy Toán lớp 9A, nhận kèm một em lớp 9B có thu tiền — có được không? Được. Điều cấm chỉ áp dụng với học sinh mà thầy cô đang dạy chính khoá. Em lớp 9B không thuộc diện đó, miễn là thầy cô không dạy lớp 9B môn nào.

Dạy trực tuyến có thu tiền thì có phải đăng ký kinh doanh không? Có. Quy định căn cứ vào việc có thu tiền, không căn cứ vào hình thức trực tiếp hay trực tuyến.

Tôi dạy kèm miễn phí cho học sinh lớp mình vào chiều thứ Bảy tại nhà — có vi phạm không? Không. Không thu tiền thì không thuộc phạm vi cấm. Nên báo cáo hiệu trưởng cho rõ ràng, và tránh để việc này trở thành điều kiện ngầm ảnh hưởng tới đánh giá trên lớp.

Trường tổ chức ôn thi cho lớp 12 và thu tiền — có đúng không? Không. Dạy thêm trong nhà trường không được thu tiền của học sinh, kể cả với nhóm ôn thi cuối cấp.

Tôi dạy Tiếng Anh giao tiếp ở trung tâm, học sinh có em lớp mình — có vi phạm không? Cần xét nội dung. Nếu là bồi dưỡng ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp — không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định dạy thêm. Nếu là dạy bám chương trình môn Tiếng Anh chính khoá thì thuộc phạm vi, và khi đó việc thu tiền của học sinh lớp mình là vi phạm.

Tôi chỉ góp vốn vào một trung tâm, không trực tiếp dạy — có phải báo cáo không? Có. Thông tư 19/2026 yêu cầu giáo viên báo cáo cả mối quan hệ với cơ sở dạy thêm, không chỉ việc trực tiếp giảng dạy.

Một môn chỉ được 2 tiết/tuần, lớp 12 ôn thi thì sao đủ? Đây chính là điều Thông tư 19/2026 gỡ: hiệu trưởng đề nghị, Giám đốc Sở GD&ĐT chấp thuận thì được tăng thời lượng theo nhu cầu thực tế.

Bốn việc nên làm để yên tâm

1. Rà lại danh sách học sinh đang dạy thêm có thu tiền, đối chiếu với danh sách lớp mình dạy chính khoá. Trùng tên nào thì xử lý ngay, đừng chờ.
2. Nộp báo cáo cho hiệu trưởng bằng văn bản, kể cả khi trường không yêu cầu. Bản báo cáo có chữ ký là thứ bảo vệ thầy cô khi có phản ánh.
3. Nói rõ với phụ huynh ngay đầu năm rằng mình không nhận dạy thêm có thu tiền với học sinh lớp mình, và vì sao. Nói trước dễ hơn từ chối sau.
4. Tách bạch nội dung chính khoá và nội dung ôn luyện. Mọi thứ kiểm tra, đánh giá phải nằm trong phạm vi đã dạy ở lớp chính khoá.

Việc thứ tư là việc khó chứng minh nhất khi bị chất vấn, và cũng là việc dễ làm nhất nếu có dữ liệu: khi đề kiểm tra được dựng từ ngân hàng câu hỏi bám chuẩn chương trình, và mỗi câu đều gắn với chủ đề, mức độ cụ thể, thì việc "đề này có nằm trong nội dung đã dạy không" trả lời được bằng bảng chứ không bằng lời. Grade lưu ngân hàng câu hỏi theo chủ đề và mức độ, dựng đề theo ma trận và giữ lại toàn bộ lịch sử đề đã dùng cho từng lớp. Dùng thử miễn phí tại đây.

Quy định về dạy thêm không nhằm phủ nhận nhu cầu học thêm có thật của học sinh. Nó nhằm cắt đứt mối liên hệ giữa người chấm điểm và người thu tiền dạy — vì chính mối liên hệ ấy, chứ không phải việc dạy thêm, là thứ làm mất niềm tin vào nhà trường.

Nguồn tham khảo

• Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT sửa đổi Thông tư 29/2024 về dạy thêm, học thêm
• Quy định mới về dạy thêm, học thêm — Báo Chính phủ
• Siết dạy thêm 2026: không thu tiền trong trường và giới hạn thời lượng
• Từ 15/5: trường học được linh hoạt tăng thời lượng dạy thêm cho học sinh cuối cấp
• So sánh chi tiết quy định mới tại Thông tư 19/2026 và quy định cũ tại Thông tư 29
• Tổng hợp quy định dạy thêm, học thêm mới nhất năm học 2026–2027
• Những việc nhà giáo không được làm từ 01/01/2026

Ảnh minh hoạ: Pexels.