Đề thi học kì 1 Ngữ văn 6 THCS Định Công (2025-2026)

Đọc bài thơ sau:

À ƠI TAY MẸ⁽¹⁾

- Bình Nguyên⁽²⁾ -

Bàn tay mẹ chắn mưa sa⁽³⁾,
Bàn tay mẹ chặn bão qua mùa màng.

Vẫn bàn tay mẹ dịu dàng,
À ơi này cái trăng vàng ngủ ngon.
À ơi này cái trăng tròn,
À ơi này cái trăng còn nằm nôi…

Bàn tay mẹ thức một đời,
À ơi này cái Mặt Trời bé con…

Ru cho mềm ngọn gió thu,
Ru cho tan đám sương mù lá cây.
Ru cho cái khuyết⁽⁴⁾ tròn đầy,
Cái thương cái nhớ nặng ngày xa nhau.

Bàn tay mang phép nhiệm màu,
Chắt chiu từ những dãi dầu⁽⁵⁾ đấy thôi.

Ru cho sóng lặng bãi bồi,
Mưa không chỗ dột ngoại ngồi vá khâu.
Ru cho đời nín⁽⁶⁾ cái đau,
À ơi… mẹ chẳng một câu ru mình.

(Thơ lục bát, Tác giả - tác phẩm được bình chọn, NXB hội nhà văn Hà Nội, 2003)

Chú thích:

Bài thơ được viết theo thể thơ nào? Chỉ ra cách gieo vần có trong khổ thơ in đậm của bài thơ?

Đọc bài thơ sau:

À ƠI TAY MẸ⁽¹⁾

- Bình Nguyên⁽²⁾ -

Bàn tay mẹ chắn mưa sa⁽³⁾,
Bàn tay mẹ chặn bão qua mùa màng.

Vẫn bàn tay mẹ dịu dàng,
À ơi này cái trăng vàng ngủ ngon.
À ơi này cái trăng tròn,
À ơi này cái trăng còn nằm nôi…

Bàn tay mẹ thức một đời,
À ơi này cái Mặt Trời bé con…

Ru cho mềm ngọn gió thu,
Ru cho tan đám sương mù lá cây.
Ru cho cái khuyết⁽⁴⁾ tròn đầy,
Cái thương cái nhớ nặng ngày xa nhau.

Bàn tay mang phép nhiệm màu,
Chắt chiu từ những dãi dầu⁽⁵⁾ đấy thôi.

Ru cho sóng lặng bãi bồi,
Mưa không chỗ dột ngoại ngồi vá khâu.
Ru cho đời nín⁽⁶⁾ cái đau,
À ơi… mẹ chẳng một câu ru mình.

(Thơ lục bát, Tác giả - tác phẩm được bình chọn, NXB hội nhà văn Hà Nội, 2003)

Chú thích:

Trong lời ru của mẹ, em nhỏ được gọi bằng những từ ngữ nào?

Đọc bài thơ sau:

À ƠI TAY MẸ⁽¹⁾

- Bình Nguyên⁽²⁾ -

Bàn tay mẹ chắn mưa sa⁽³⁾,
Bàn tay mẹ chặn bão qua mùa màng.

Vẫn bàn tay mẹ dịu dàng,
À ơi này cái trăng vàng ngủ ngon.
À ơi này cái trăng tròn,
À ơi này cái trăng còn nằm nôi…

Bàn tay mẹ thức một đời,
À ơi này cái Mặt Trời bé con…

Ru cho mềm ngọn gió thu,
Ru cho tan đám sương mù lá cây.
Ru cho cái khuyết⁽⁴⁾ tròn đầy,
Cái thương cái nhớ nặng ngày xa nhau.

Bàn tay mang phép nhiệm màu,
Chắt chiu từ những dãi dầu⁽⁵⁾ đấy thôi.

Ru cho sóng lặng bãi bồi,
Mưa không chỗ dột ngoại ngồi vá khâu.
Ru cho đời nín⁽⁶⁾ cái đau,
À ơi… mẹ chẳng một câu ru mình.

(Thơ lục bát, Tác giả - tác phẩm được bình chọn, NXB hội nhà văn Hà Nội, 2003)

Chú thích:

Chỉ ra và nêu tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ sau:

Bàn tay mẹ chắn mưa sa,
Bàn tay mẹ chặn bão qua mùa màng.

Đọc bài thơ sau:

À ƠI TAY MẸ⁽¹⁾

- Bình Nguyên⁽²⁾ -

Bàn tay mẹ chắn mưa sa⁽³⁾,
Bàn tay mẹ chặn bão qua mùa màng.

Vẫn bàn tay mẹ dịu dàng,
À ơi này cái trăng vàng ngủ ngon.
À ơi này cái trăng tròn,
À ơi này cái trăng còn nằm nôi…

Bàn tay mẹ thức một đời,
À ơi này cái Mặt Trời bé con…

Ru cho mềm ngọn gió thu,
Ru cho tan đám sương mù lá cây.
Ru cho cái khuyết⁽⁴⁾ tròn đầy,
Cái thương cái nhớ nặng ngày xa nhau.

Bàn tay mang phép nhiệm màu,
Chắt chiu từ những dãi dầu⁽⁵⁾ đấy thôi.

Ru cho sóng lặng bãi bồi,
Mưa không chỗ dột ngoại ngồi vá khâu.
Ru cho đời nín⁽⁶⁾ cái đau,
À ơi… mẹ chẳng một câu ru mình.

(Thơ lục bát, Tác giả - tác phẩm được bình chọn, NXB hội nhà văn Hà Nội, 2003)

Chú thích:

Em hiểu gì về ý nghĩa của câu thơ:

Mai sau bể cạn non mòn,
À ơi tay mẹ vẫn còn hát ru.

Đọc bài thơ sau:

À ƠI TAY MẸ⁽¹⁾

- Bình Nguyên⁽²⁾ -

Bàn tay mẹ chắn mưa sa⁽³⁾,
Bàn tay mẹ chặn bão qua mùa màng.

Vẫn bàn tay mẹ dịu dàng,
À ơi này cái trăng vàng ngủ ngon.
À ơi này cái trăng tròn,
À ơi này cái trăng còn nằm nôi…

Bàn tay mẹ thức một đời,
À ơi này cái Mặt Trời bé con…

Ru cho mềm ngọn gió thu,
Ru cho tan đám sương mù lá cây.
Ru cho cái khuyết⁽⁴⁾ tròn đầy,
Cái thương cái nhớ nặng ngày xa nhau.

Bàn tay mang phép nhiệm màu,
Chắt chiu từ những dãi dầu⁽⁵⁾ đấy thôi.

Ru cho sóng lặng bãi bồi,
Mưa không chỗ dột ngoại ngồi vá khâu.
Ru cho đời nín⁽⁶⁾ cái đau,
À ơi… mẹ chẳng một câu ru mình.

(Thơ lục bát, Tác giả - tác phẩm được bình chọn, NXB hội nhà văn Hà Nội, 2003)

Chú thích:

a. Nêu một bài học sâu sắc nhất mà em rút ra được từ văn bản?

b. Chia sẻ những việc em cần làm để thực hiện bài học sâu sắc đó (trình bày bằng đoạn văn khoảng 5- 7 câu)

Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) thể hiện cảm xúc của em về bài thơ “À ơi tay mẹ” của tác giả Bình Nguyên.