Đề khảo sát chất lượng đầu năm môn Ngữ văn lớp 8 THCS Cổ Đông (2024 - 2025)

Đọc văn bản sau:

MẸ

Lưng mẹ còng rồi
Cau thì vẫn thẳng
Cau - ngọn xanh rờn
Mẹ - đầu bạc trắng.

Cau ngày càng cao
Mẹ ngày một thấp
Cau gần với giời
Mẹ thì gần đất!

Ngày con còn bé
Cau mẹ bổ tư
Giờ cau bổ tám
Mẹ còn ngại to!

Một miếng cau khô
Khô gầy như mẹ
Con nâng trên tay
Không cầm được lệ.

Ngẩng hỏi giời vậy
- Sao mẹ ta già?
Không một lời đáp
Mây bay về xa.

(Nguồn: Đỗ Trung Lai, Đêm sông cầu, NXB Quân đội nhân dân, 2003)

Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

Đọc văn bản sau:

MẸ

Lưng mẹ còng rồi
Cau thì vẫn thẳng
Cau - ngọn xanh rờn
Mẹ - đầu bạc trắng.

Cau ngày càng cao
Mẹ ngày một thấp
Cau gần với giời
Mẹ thì gần đất!

Ngày con còn bé
Cau mẹ bổ tư
Giờ cau bổ tám
Mẹ còn ngại to!

Một miếng cau khô
Khô gầy như mẹ
Con nâng trên tay
Không cầm được lệ.

Ngẩng hỏi giời vậy
- Sao mẹ ta già?
Không một lời đáp
Mây bay về xa.

(Nguồn: Đỗ Trung Lai, Đêm sông cầu, NXB Quân đội nhân dân, 2003)

Chỉ ra cách gieo vần và ngắt nhịp của khổ thơ đầu tiên.

Đọc văn bản sau:

MẸ

Lưng mẹ còng rồi
Cau thì vẫn thẳng
Cau - ngọn xanh rờn
Mẹ - đầu bạc trắng.

Cau ngày càng cao
Mẹ ngày một thấp
Cau gần với giời
Mẹ thì gần đất!

Ngày con còn bé
Cau mẹ bổ tư
Giờ cau bổ tám
Mẹ còn ngại to!

Một miếng cau khô
Khô gầy như mẹ
Con nâng trên tay
Không cầm được lệ.

Ngẩng hỏi giời vậy
- Sao mẹ ta già?
Không một lời đáp
Mây bay về xa.

(Nguồn: Đỗ Trung Lai, Đêm sông cầu, NXB Quân đội nhân dân, 2003)

Bài thơ thể hiện cảm xúc chủ đạo nào của nhân vật trữ tình?

Đọc văn bản sau:

MẸ

Lưng mẹ còng rồi
Cau thì vẫn thẳng
Cau - ngọn xanh rờn
Mẹ - đầu bạc trắng.

Cau ngày càng cao
Mẹ ngày một thấp
Cau gần với giời
Mẹ thì gần đất!

Ngày con còn bé
Cau mẹ bổ tư
Giờ cau bổ tám
Mẹ còn ngại to!

Một miếng cau khô
Khô gầy như mẹ
Con nâng trên tay
Không cầm được lệ.

Ngẩng hỏi giời vậy
- Sao mẹ ta già?
Không một lời đáp
Mây bay về xa.

(Nguồn: Đỗ Trung Lai, Đêm sông cầu, NXB Quân đội nhân dân, 2003)

Hãy chỉ ra và phân tích giá trị nghệ thuật của biện pháp tu từ được sử dụng ở khổ thơ thứ 4.

Đọc văn bản sau:

MẸ

Lưng mẹ còng rồi
Cau thì vẫn thẳng
Cau - ngọn xanh rờn
Mẹ - đầu bạc trắng.

Cau ngày càng cao
Mẹ ngày một thấp
Cau gần với giời
Mẹ thì gần đất!

Ngày con còn bé
Cau mẹ bổ tư
Giờ cau bổ tám
Mẹ còn ngại to!

Một miếng cau khô
Khô gầy như mẹ
Con nâng trên tay
Không cầm được lệ.

Ngẩng hỏi giời vậy
- Sao mẹ ta già?
Không một lời đáp
Mây bay về xa.

(Nguồn: Đỗ Trung Lai, Đêm sông cầu, NXB Quân đội nhân dân, 2003)

Sau khi đọc bài thơ, có người cho rằng: Cần phải biết quý trọng những ngày chúng ta còn được ở bên mẹ. Theo em, điều đó có đúng không? Vì sao?

Đọc văn bản sau:

MẸ

Lưng mẹ còng rồi
Cau thì vẫn thẳng
Cau - ngọn xanh rờn
Mẹ - đầu bạc trắng.

Cau ngày càng cao
Mẹ ngày một thấp
Cau gần với giời
Mẹ thì gần đất!

Ngày con còn bé
Cau mẹ bổ tư
Giờ cau bổ tám
Mẹ còn ngại to!

Một miếng cau khô
Khô gầy như mẹ
Con nâng trên tay
Không cầm được lệ.

Ngẩng hỏi giời vậy
- Sao mẹ ta già?
Không một lời đáp
Mây bay về xa.

(Nguồn: Đỗ Trung Lai, Đêm sông cầu, NXB Quân đội nhân dân, 2003)

Viết đoạn văn (khoảng 100 chữ) phân tích hai khổ thơ cuối của văn bản Mẹ được trích trong phần đọc hiểu.

Viết bài văn nghị luận (khoảng 300 chữ) trình bày ý kiến về vấn đề: Làm thế nào để rèn luyện được sự tự tin cho bản thân?