ẤN VÀNG KIẾM BẠC Tương truyền ở một làng Ba Na thượng nguồn sông Côn từ ngàn xưa đã có một thanh gươm lạ […]. Lưỡi gươm…
- 1Một đáp án · Nhận biết
ẤN VÀNG KIẾM BẠC
Tương truyền ở một làng Ba Na thượng nguồn sông Côn từ ngàn xưa đã có một thanh gươm lạ […]. Lưỡi gươm cắm sâu sừng sững trên một tảng đá lớn nằm ven đường dẫn đến làng. Trải bao mưa nắng, lưỡi gươm vẫn sáng chói, không hề hoen rỉ.
Dân làng kể rằng, đây là thanh gươm quý trời ban cho người hiền tài trong thiên hạ để giúp dân dựng nước. Biết bao bàn tay tráng sĩ đã ướm vào chuôi gươm nhưng không một ai lay chuyển nổi. Đời này qua đời khác, chuôi gươm càng lên nước bóng loáng, lưỡi gươm càng chói như ánh mặt trời.
Cho đến ngày kia, có một người ngược dòng sông Côn tìm đến. Dân làng thấy người khách lạ tướng mạo khác thường, thông hiểu mọi lẽ trời đất, lại ăn nói có nghĩa có nhân, nên đem lòng kính phục, bèn dẫn tới chỗ thanh gươm báu. Đến nơi, trước mặt dân làng, người khách lễ tạ mọi người rồi bước lên tảng đá ướm bàn tay vạm vỡ của mình vào chuôi gươm. Khi cánh tay người đó vung mạnh thì hòn đá rung chuyển và cả thanh gươm quý hiện ra sáng loá trước mặt mọi người. Tráng sĩ có sức mạnh hơn người ấy chính là Nguyễn Huệ, vốn sinh cơ lập nghiệp ở Kiên Mỹ, theo anh ngược dòng sông Côn đi tìm người tài giỏi trong thiên hạ để mưu nghiệp lớn. Cảm phục tài năng, dân làng mời Nguyễn Huệ ở lại và mở tiệc khoản đãi.
Quanh làng thường xuất hiện một con gà to lớn khác thường sống đã lâu đời. Nhân ngày vui, dân làng bèn săn con gà làm thịt đãi khách quý. Khi mổ gà ra, người ta thấy trong bụng con vật có một cái ấn lớn bằng vàng. Dân làng tin rằng đây là điềm trời giúp Nguyễn Huệ lập nghiệp lớn, liền cung kính dâng cho Huệ. Cầm ấn vàng và kiếm bạc trong tay, Nguyễn Huệ nói với dân làng:
- Trời đã có ý trao cho ta ấn vàng kiếm bạc, ta sẽ quyết quy tụ giang sơn về một mối để khỏi phụ sự chờ mong của trăm họ và lượng cao dày của trời đất.
Nghe Nguyễn Huệ nói, ai cũng tỏ lòng muốn được theo anh em Tây Sơn dựng cờ nghĩa, xây nghiệp lớn. Nguyễn Huệ rất mừng, hỏi một già làng:
- Làng ta có bao nhiêu người?
Già làng đáp:
- Phía bắc thượng có 200 người, phía nam thượng có 200 người. Giữa làng là con sông chảy xiết, không ai dám qua lại thăm viếng nhau.
Nguyễn Huệ nghe nói vậy, liền đến con sông, rút gươm rạch đôi dòng nước đang chảy xiết. Lập tức, dòng nước rẽ ra hai bên để hiện ra một lối qua sông khá rộng. Từ đó, dân làng càng mang ơn Nguyễn Huệ. Họ hết lòng giúp đỡ ông và cho con cháu đi theo ngày càng đông.
(Bùi Mạnh Nhị (chủ biên), Văn học dân gian, những tác phẩm chọn lọc,
NXB Giáo dục, 2003, tr.118-119)
Thành ngữ “sinh cơ lập nghiệp” trong câu văn: “Tráng sĩ có sức mạnh hơn người ấy chính là Nguyễn Huệ, vốn sinh cơ lập nghiệp ở Kiên Mỹ” có nghĩa là:
Đáp án: <p>xây dựng cuộc sống, cơ đồ, sự nghiệp.</p>
Phương pháp giải:
Dựa vào ngữ cảnh để giải thích nghĩa của từ
Lời giải chi tiết:
Phân tích đề bài:
Đề bài đưa ra một đoạn văn kể chuyện về bối cảnh có thanh kiếm quý được trao cho người tài giỏi, và từ đó, người này đã xây dựng sự nghiệp lớn, cụ thể là Nguyễn Huệ. Đoạn trích nhấn mạnh đến việc Nguyễn Huệ nhận ấn vàng và kiếm bạc, rồi tuyên bố sẽ quy tụ giang sơn, cùng với sự ủng hộ của dân làng để dựng cờ nghĩa, xây dựng sự nghiệp lớn lao. Từ đó có thể suy ra chủ đề chính của đoạn văn là về sự xây dựng sự nghiệp lớn lao.
Lập luận và phân tích phương án:
- A. Xây dựng cuộc sống, cơ đồ, sự nghiệp: Đây là phương án đúng. Đoạn văn nói về việc Nguyễn Huệ dùng thanh gươm và ấn vàng để đoàn kết dân, dựng cờ nghĩa và xây dựng sự nghiệp vĩ đại bằng việc thống nhất đất nước. Phương án này phản ánh đúng nội dung và ý nghĩa của đoạn văn.
- B. Xây dựng cuộc sống hạnh phúc: Phương án này chưa hoàn toàn đúng với ý nghĩa chính của đoạn văn. Đoạn văn không tập trung nói về hạnh phúc cá nhân hay đời sống thường nhật mà chủ yếu nói về sự nghiệp lớn lao.
- C. Xây dựng mái ấm gia đình yên vui: Đây là phương án không đúng. Đoạn văn không đề cập đến việc xây dựng mái ấm gia đình hay vấn đề đời sống gia đình cá nhân.
- D. Xây dựng bản làng bình yên: Phương án này chỉ phản ánh một phần nhỏ nội dung, chứ không phải trọng tâm của câu chuyện. Trọng tâm là sự nghiệp của Nguyễn Huệ là quy tụ giang sơn về một mối, không chỉ nằm ở việc xây dựng bản làng yên bình.